Nieuwe operatietechniek bij carpaal tunnel syndroom

Door Guy Lippens

Ook ik kreeg te maken met het carpaal tunnel syndroom. De klachten betreffen vooral vervelende tintelingen en een slapend gevoel in de vingers (duim, wijsvinger, middenvinger, helft ringvinger). Ik had er vaak 's nachts last van, maar soms ook continu overdag. Bepaalde posities van de hand, zoals tijdens het lezen van een boek, fietsen, telefoneren of autorijden, kunnen de klachten uitlokken.

Afbeelding

De klachten zijn niet altijd even duidelijk en manifesteren zich soms eerder als kramp, krachtsverlies, ‘zwaar’ gevoel of verlies van fijne motoriek (naaien of de knoopjes van je overhemd dichtmaken gaat moeizaam).

Hoe ontstaat het?

Carpaal tunnel syndroom (CTS) ontstaat door druk op de middenzenuw (nervus medianus) die door een nauwe doorgang in je pols loopt - de carpale tunnel. Die tunnel wordt gevormd door polsbeentjes en een gewrichtsband (ligament) die er strak overheen loopt. Door die tunnel lopen pezen en de middenzenuw naar je hand. Als er zwelling of verdikking optreedt, komt die zenuw bekneld te zitten.

Om de diagnose te bevestigen en vast te stellen waar precies druk is op de zenuw, wordt een naaldjesonderzoek uitgevoerd (elektromyogram = EMG). Daarmee worden ook de ernst en de graad van de inklemming bepaald en wordt vastgesteld of er sprake is van een uitstralende last vanuit de nek (cervicale wervelzuil).

Alvorens over te gaan tot een operatie wordt soms beslist om 's nachts een spalk aan te brengen, paramedische therapie (kinesitherapie in België of fysiotherapie in Nederland) toe te passen of een injectie (met ontstekingsremmende middelen) toe te dienen in de carpaal tunnel. Deze behandelingen leiden meestal tot een tijdelijke beterschap. Wat wordt gedaan, hangt af van de ernst van inklemming.

Afbeelding

Behandeling

• Wordt besloten tot chirurgie, dan kan de carpaal tunnel op twee manieren worden opengemaakt: met een open techniek of met een endoscopische techniek.
  Bij de open techniek (open carpaal tunnel syndroom = OCTS) wordt onder plaatselijke verdoving een insnede gemaakt in de handpalm, waarbij het ligament (de gewrichtsband) over zijn hele lengte wordt gesplitst.

Afbeelding

• Bij de endoscopische (endoscopische carpaal tunnel syndroom = ECTS) ofwel de kijkoperatie- techniek, wordt een insnede ter hoogte van de pols gemaakt en wordt de tunnel van binnenuit geopend. Deze ingreep gebeurt onder plaatselijke (locoregionale) verdoving. Voordelen zijn: minder last in de handpalm dankzij de kleinere snede, en een sneller herstel.
  
   

  Afbeelding

  

Afbeelding

Beide gestandaardiseerde technieken worden zeer regelmatig uitgevoerd. Het zijn doeltreffende ingrepen met een groot slagingspercentage. Na de operatie wordt voor één dag een drukverband aangebracht. De volgende dag naar de huisarts voor controle en voor verdere planning van wondverzorging. Na tien dagen kunnen de hechtingen eruit.

Dringend advies is om onmiddellijk te beginnen met oefeningen voor vingers en pols. In de eerste weken na de ingreep zal er nog krachtsverlies en plaatselijke hinder ter hoogte van het litteken te verwachten zijn, maar normaal gesproken herstelt zich dat volledig.

Biopt afnemen

Zelf kreeg ik, als patiënt met AL-amyloïdose, in de loop van de tijd steeds meer klachten aan mijn hand, wat mij nogal belemmerde bij onder meer het schrijven van artikelen voor de Nederlandse en Belgische patiëntenverenigingen. Eerder had ik al eens vanuit de patiëntenvereniging AmyBel contact gehad met orthopeed/handchirurg dr. Arne Decramer. Hij heeft de goede gewoonte om bij patiënten een biopt af te nemen van de tunnel en die te laten onderzoeken op amyloïdose. Zo bespaarde hij talloze patiënten een lange lijdensweg naar de diagnose. Een bestuurslid van AmyBel kwam daardoor te weten dat hij ATTRw had, nog voor hij symptomen vertoonde. Hij werd dus in de allereerste fase van de ziekte doorverwezen naar een cardioloog, waar hij de juiste diagnose en bijpassende medicijnen kreeg, maar leeft zo normaal mogeljik verder.

Kijkoperatie

Tijdens het ATTR-symposium in Baveno (Italië, 2025) vertelde dr. Decramer dat hij een chirurgische techniek toepast waarbij via een kleine insnede van 1,5 cm via een kijkoperatie de tunnel wordt geopend, zodat de zenuwen weer vrij baan hebben en de klachten verdwijnen. Een ingreep van hooguit 12 minuten.
Na EMG (elektromyografie) werd bij mij de diagnose carpaal tunnel syndroom bevestigd. Voor mij was meteen duidelijk wie de operatie zou doen: dr. Decramer. Omdat de meeste patiënten niet willen zien wat er gebeurt, krijgen ze vaak een virtual reality-bril op als afleiding. Ik wilde graag meekijken met de dokter; dat kan ook. Op het scherm zag ik het instrument door de carpale tunnel glijden naar de bewuste plek. ‘Nu gaan we de tunnel opensplijten’, zei de arts, terwijl een klein mesje tevoorschijn kwam. Het was in een mum van tijd gebeurd, waarna het instrument werd verwijderd en de kleine insnede werd gesloten met 1 draadje en steriele pleisters. Een verpleegkundige pakte mijn pols deskundig in, en klaar! Ik kon even bijkomen in een soort lounge, en na een kop koffie met een koekje mocht ik naar huis, gereden door mijn partner, want zelf autorijden kon nog niet. Diezelfde avond zat ik al op mijn computer te typen. (Werd nog niet aangeraden, maar…)

Zeer tevreden

Kortom: Ik ben zeer tevreden met het resultaat van deze ingreep, en ik wil iedereen aanraden niet te blijven rondlopen met carpaal tunnel syndroom. Het euvel kan via een kijkoperatie en een kleine incisie verholpen worden. Mijn hand zag er na een week zo uit:

Afbeelding

terwijl het resultaat van de klassieke techniek er zo uitziet:

Afbeelding

Tenslotte nog een dringend advies aan alle orthopeden/handchirurgen: laat standaard een biopt afnemen bij al uw carpaaltunnel operaties, zeker als het om beide handen gaat en het protocol dit aanraadt. Dan krijgen meer amyloïdose-patiënten veel eerder hun diagnose, wat hun prognose aanzienlijk verbetert. En een advies aan patiënten: Informeer van tevoren of jouw handchirurg deze techniek al gebruikt.

(De medische informatie komt uit een internetartikel van dr. Arne Decramer, dr. Stijn Muermans, dr Jan Noyez en dr Karel Willems.)